Więcej niż jedzenie, czyli Ajurweda i dieta sattviczna

Data 10. paź, 2011 dodał Paulina w Odchudzanie, Pozostałe

Ostatnio wiele osób narzeka na zmęczenie, osłabienie, niewyspanie i gorszą kondycję psychofizyczną. Wiadomo – jesień. Ale zastanawiam się… może przyczyna leży gdzieś głębiej? Podobne utyskiwania słyszę przecież od niektórych przez cały rok, niezależnie od pogody. Charakter, usposobienie? Niewykluczone. A może po prostu niewłaściwy styl życia i styl odżywiania?

O zależności kondycji organizmu od tego, co jemy, wiadomo – bagatela – od tysięcy lat. Mówi o tym m.in. Ajurweda – najstarsza (wywodząca się z Indii) medycyna naturalna na świecie. Ajurweda stanowi całościowy systemem leczniczy, którego celem jest utrzymanie organizmu ludzkiego w zdrowiu i równowadze.

Medycyna ajurwedyjska traktuje istotę ludzką całościowo – jako jedność ciała i umysłu. Dlatego odżywianie odgrywa w niej tak istotną rolę i nie sprowadza się tylko do zaspokajania podstawowych potrzeb. Rodzaj posiłków, które jemy, sposób ich przygotowywania i spożywania są w Ajurwedzie niezwykle istotne, bo „równowaga między przemianą materii, trawieniem, tkankami ciała a krwioobiegiem, tak jak poczucie szczęścia z samoświadomości, umysłu i odczuć zmysłowych jest warunkiem dobrego zdrowia” (Susruta, indyjski lekarz z VI w. p.n.e.). W myśl zasad ajurwedyjskich, świadome przygotowywanie i spożywanie jedzenia to cenny czas, który poświęcamy samym sobie.

Jednym z polecanych przez Ajurwedę sposobów na zrównoważenie ciała i umysłu jest dieta sattviczna. Sattva w sanskrycie znaczy ‘błogostan’, ‘czystość’ (dosłownie ‘istnienie’, ‘rzeczywistość’). Dieta ta zakłada jedzenie naturalnych (nieprzetworzonych), świeżych i wegetariańskich pokarmów. Główne składniki sattvicznej diety to:

- świeże owoce,
- świeże owocowe soki,
- warzywa (gotowane i surowe),
- soki warzywne,
- orzechy,
- owoce suszone,
- miód,
- mleko,
- maślanka,
- sklarowane (czyli oczyszczone z białka) masło (inaczej ghee),
- kiełki,
- ryż,
- zboża.

Ajurweda wyraźnie akcentuje to, że na jakość procesów trawiennych wpływa szereg czynników. Należą do nich między innymi:

- jakość i rodzaj spożywczych pokarmów,
- miejsce przygotowywania posiłków,
- otoczenie, w którym jemy,
- czas, w którym spożywamy posiłki,
- nastrój towarzyszący jedzeniu,
- ilość spożywanego jedzenia.

Zgodnie z tym posiłki powinny:

- być zawsze świeże,
- zawierać wszystkie sześć smaków: słodki, kwaśny, słony, ostry, gorzki i cierpki,
- uwzględniać  fizyczne i psychiczne aspekty typów ciała (tzw. dosh), porę roku oraz klimat,
- a przede wszystkim – być przyrządzane i jedzone z miłością i koncentracją.

Co zrobić, by nasze posiłki były bardziej odżywcze, korzystne dla zdrowia i ogólnej kondycji organizmu?

- najlepiej spożywać potrawy świeżo przygotowane,
- jarzyny – w formie gotowanej,
- owoce – świeże i dojrzałe,
- lekkostrawne zboża w niewielkich ilościach (np. ryż basmati, jęczmień),
- groch – bardzo odżywczy – dobrze jest przygotowywać  z lekkostrawnymi warzywami,
- wskazane jest jedzenie ciepłych dań – zup, warzyw i gotowanych zbóż,
- tłuszcze są zalecane w niewielkich ilościach (przede wszystkim ghee – sklarowane masło).

W kuchni ajurwedyjskiej istotną rolę odgrywają też przyprawy. przyprawyPrzyprawy, które nie tylko wpływają na smak i zapach potraw, ale też przyczyniają się do poprawy i utrzymania zdrowia – wspomagają przemiany metaboliczne i proces oczyszczania organizmu z toksyn, uspokajają i koją, poprawiają samopoczucie i koncentrację, a nawet pomagają w leczeniu wielu dolegliwości (m.in. przeziębienia, biegunki, bólu brzucha).

Kmin, kardamon, pieprz Cayenne, gorczyca, goździki, cynamon – to przyprawy powszechnie stosowane w kuchni ajurwedyjskiej, które ułatwiają procesy trawienne oraz wspomagają detoksykację organizm. Popularnym napojem stymulującym trawienie jest lassi – szybkie i łatwe w przygotowaniu: mieszamy ze sobą filiżankę wody, filiżankę naturalnego jogurtu, szczyptę świeżego imbiru, 1/2 łyżeczki zmielonego kminku i szczyptę soli. Tak przygotowany napój pijemy po posiłku.

Ajurweda zawiera nie tylko ogólne, uniwersalne wskazówki związane z dietą i odżywianiem, ale także indywidualne, bardzo szczegółowe zalecenia, dotyczące diety dla poszczególnych typów ciała (dosh), nazywanych Vata, Pitta i Kapha (oraz ich odmian). Rozpoznanie naszego indywidualnego typu budowy umożliwia tzw. Test Dosha (dostępny m.in. w Internecie). Po przebrnięciu przez 60 szczegółowych pytań można dowiedzieć się, jakie energie „rządzą naszym ciałem”, a przede wszystkim, co powinniśmy jeść, a czego unikać, by zachować zdrowie, sprawność i dobre samopoczucie. Cenna wiedza – zwłaszcza w obliczu tego, co aktualnie za oknem i co przed nami w najbliższej przyszłości. ;)

Tagi: , , , ,

Oceń artykuł

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading ... Loading ...

Jeden komentarz to “Więcej niż jedzenie, czyli Ajurweda i dieta sattviczna”

  1. Edyta Przybysz 2 listopada 2011 at 14:12 #

    Tak. To prawda.
    Nie od dziś wiadomo, że naturalne, odpowiednio skomponowane odżywania, jest kluczem do zdrowia.

    Współcześni żywieniowcy również pod takim wyważonym odżywianiem się podpisują. Zakładają, że należy jeść 5 posiłków dziennie: 3 główne i 2 małe przekąski, pić ok 2 l wody. Zwiększyć ruch. Współczesny człowiek, mimo jego osiągnięć, z ruchem i aktywnością fizyczną jest na bakier :)

    Trzeba zawsze jeść w spokoju, z rodziną. Daje to chwilę zatrzymania w ciągłym pośpiechu.

    Pozdrawiam
    Edyta Przybysz


Dodaj komentarz

Proszę wypełnij wymagane pola i nie wyrażaj się wulgarnie. Twój email nie będzie publikowany.

Możesz używać tagów HTML:: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>